भगवद्गीता · अध्याय 15: पुरुषोत्तमयोग
भगवद्गीता 15.10
उत्क्रामन्तं स्थितं वापि भुञ्जानं वा गुणान्वितम् ।
विमूढा नानुपश्यन्ति पश्यन्ति ज्ञानचक्षुषः ॥
utkrāmantaṃ sthitaṃ vāpi bhuñjānaṃ vā guṇānvitam | vimūḍhā nānupaśyanti paśyanti jñānacakṣuṣaḥ ||
शरीर छोड़ते हुए, उसमें रहते हुए, या गुणों से युक्त होकर भोगते हुए इस जीव को मूढ़ लोग नहीं देखते। ज्ञान की आँख वाले ही देखते हैं।
आज के संदर्भ में
आत्मा सदा वहाँ है: आती, ठहरती, अनुभव करती, जाती। फिर भी मूढ़ लोग उसे कभी नहीं देखते। वे शरीर देखते हैं, पर उनके भीतर का जीवन नहीं। केवल 'ज्ञान के नेत्र' वाले उसे देखते हैं। यह वाक्यांश तेरहवें अध्याय के अंत में आया था। यह कोई विशेष शारीरिक नेत्र नहीं, बल्कि देखने का ऐसा ढंग है जो सतह के पार भीतर जो जीवित है उसे देखता है।